Diyarbakır Gezi Rehberi

1

Diyarbakır Gezi Rehberi

Sıklıkla terör olayları ile anılan kadim bir şehre rotamızı çeviriyoruz. Kendimin bizzat ziyaret ettiği Diyarbakır şehri, bize anlatıldığından farklı olduğunu başta söylemek isterim. Haberlerde ve internette sürekli kötülenen şehir, gidip gezdiğimde öyle olmadığını gördüm. Diyarbakır, tarihi yapısı ve jeopolitik konumu ile yıllara adeta meydan okuyor.

Diyarbakır gezi rehberi adlı yazımıza başlamadan önce şehrin ne kadar önemli olduğunu ve aslında anlatılandan daha çok daha farklı olduğunu kendi deneyimlerimle aktarmak isterim. Birçok toplumu içinde barından bölge günümüze kadar gelmiş ve tarihi yaşayan bir şehir unvanına sahip olmuştur.

Karpuzuyla ünlenen, Dicle nehrini içinde barındıran Diyarbakır, verimli topraklarıyla bölgenin önemli kentlerinden biri. Kentin ismi ‘’Diyarbekir’’ ya da en eskiye dönemde ‘’Diyar-ı Bekir’’ olarak da adlandırılmıştır.

Diyarbakır, Türkiye’nin en büyük 12. şehridir. 2019 yılının verilerine göre şehirde 1 milyon 700 binden fazla yaşayan vardır. Şehir, Güneydoğu Anadolu bölgesinin tam ortasında yer almaktadır. Etrafında yer alan önemli şehirlerle komşuluk yapmaktadır. Bu şehirler; Batman, Muş, Adıyaman, Muş, Elazığ, Bingöl, Mardin, Şanlıurfa ve Malatya’dır. Diyarbakır bu şehirlerin bazılarında da geçiş güzergahı olmuştur. Şimdi bu şanlı şehrin 9 bin yıllık tarihinde kısa bir yolculuğa çıkalım.

diyarbakır gezi rehberi

9 Bin Yıllık Medeniyet Tarihi: Diyarbakır

Diyarbakır, 9 bin yıllık geçmişinde birçok devlet, imparatorluk ve beylik görmüştür. Cilalı taş devrine kadar uzanan şehir, buram buram tarih kokuyor. Henüz Diyarbakır’a girdiğinizde tarih kokusunu alabiliyor ve hissedebiliyorsunuz.

Şehirden geçen önemli devlet ve imparatorluklar ise şöyledir:

  • Hititler
  • Persler
  • Romalılar ve Bizanslar
  • Selçuklular
  • Moğollar
  • Osmanlılar

Ve daha sayamadığımız birçok devlet bu topraklarda hüküm sürmüştür. Her imparatorlukla beraber şehir adeta altın çağını yaşamıştır. Her gelen devlet, kente eşsiz eserler ve güzellikler bırakmıştır. Ayrıca Diyarbakır, Akkoyunlu zamanında devlete başkentlik görevi üstlenmiştir.

Diyarbakır gezilecek yerler, tarihi esintisiyle oldukça fazladır. Devletlerin eser bırakması şehrin günümüzde turistik bir yer olmasının önünü açmıştır. Hanlar, hamamlar, camiler ve sinagoglar şehrin önemli eserlerini oluşturmuştur. Aynı zamanda arkeoloji müzesi ve ünlü Türk şairlerin müzeleri de Diyarbakır’da yer almaktadır. En ünlü yeri ise, Diyarbakır Surları olarak hafızamıza kazınmalı başarmıştır. Ayrıca hepsineDiyarbakır’da gezilecek yerler adlı başlıkta değinceğiz.

Diyarbakır’a Nasıl Ulaşırım?

Diyarbakır’a ulaşım için üç seçenek vardır; havayolu, demiryolu ve karayolu. Ancak en çok tercih edilen karayolu ve havayoludur. Anadolu ve çevre illere yakın olması sebebiyle karayolu daha fazla tercih edilir. İstanbul, Bursa, İzmir, Çanakkale ve Sakarya gibi bölgelerden ise seyahat edecekler uçak alternatifini kullanabilir.

İster havayolunu tercih edin ister karayolunu ama muhakkak Diyarbakır’ı ziyaret edin derim. Özellikle ilkbahar – yaz aylarında batıdan doğuya doğru memleket göçleri yaşanır. Bu esnada ufak bir kaçamak yaparak Diyarbakır için 2 – 3 gününüzü ayırın.

Diyarbakır Hangi Dönemlerde Seyahat Edilir?

Eğer sizlerde benim gibi sıcağı sevmiyorsanız, Diyarbakır’ı yaz mevsiminde ziyaret etmeyin. Ben iki sefer yaz mevsiminde denk gelmemin pişmanlığını yaşıyorum. Yaz aylarında ciddi bir sıcaklık olduğunu söylemek isterim. Temmuz ve Ağustos ayları şehirde sıcağın en çok görüldüğü dönemlerdir. Benim tavsiyem bahar ayları turistik gezi için tercih edilebilir. Bir nebze Haziran ayı da kurtarabilir.

diyarbakır gezi rehberi

Diyarbakır’a Özel Festivaller

Diyarbakır dönem dönem kendine ait festivaller de düzenliyor. Diyarbakır gezilecek yerler için gelenler bu festivallere göre takvim çizebilirler. İşte Diyarbakır’ın en ünlü 5 festivali;

  • Sersal Kutlamaları – Ocak Ayı
  • Nevruz Kutlamaları – Mart Ayı
  • Diyarbakır Kültür ve Sanat Festivali – Mayıs Ayı
  • Diyarbakır Karpuz Festivali – Eylül Ayı

Diyarbakır Gezilecek Yerler

Ulu Cami

Diyarbakır gezi rehberi için ilk seçtiğimiz durak ünlü Ulu Cami. Diyarbakır’da yer alan Ulu Cami, aynı zamanda Anadolu topraklarının en eski camilerinden biri olarak gösterilir. Cami, önceden bir kiliseydi. M.S. 639 yılında Diyarbakır’ın İslama kavuşmasının ardından ibadethane kiliseden camiye çevrilmiştir. Mimarisi günümüzü aydınlatırken bizleri o döneme götürmektedir.

Caminin duvarlarında pek çok uygarlığa ait kitabe olduğu söylenmektedir. Caminin içinde medrese ve avluda yer almaktadır. Ayrıca cami de bir adet 800 yıllık güneş saati yer almaktadır.

İskender Paşa Cami

Cami, Diyarbakır’a 14 yıl vali olan İskender Paşa’ya atfen yaptırılmıştır. Aslında camiyi 1551 yılında valilik döneminde İskender Paşa’nın kendisi yaptırdığı bilinir. Caminin yapımını ise bazı yazmalarda Mimar Sinan’ın yaptığısöylenir. Ancak bu konuda kesin bir hüküm yer almamaktadır.

Meryem Ana Kilisesi

Oldukça eski olan kilisenin tarihi 3. yüzyıla kadar dayanmaktadır. Kilise, zamanla birden fazla restorasyon geçirmiştir.Kilisenin birçok devlet görmesi sebebiyle çoğu kez yakılmış ve yıkılmıştır. Kilisenin içinde bazı azizlerin türbesi bulunmaktadır. Meryem Ana Kilisesi, Ortodoks Süryanilerine aittir. Kilise, Diyarbakır’ın Sur ilçesinde bulunmaktadır.

SurpGiragos Kilisesi

SurpGiragos Kilisesi, Meryem Ana Kilisesi ile aynı yüzyılda inşa edilmiştir. Bölgenin en yüksek kilisesi olarak bilinmektedir. AmirarzesBasileios ve eşi Tamara tarafından yaptırılmıştır. Kilise, Ermeniler için ayrı bir öneme sahiptir. Bölgede yaşayan ve yurtdışında bulunan birçok Ermeni vatandaşı tarafından kilise her sene ziyaret edilir.

Diyarbakır Surları

Diyarbakır turistik yerler arasında belki de en fazla gezilmesi gereken yerlerin başında gelir. Surların uzunluğu yaklaşık 5,5 km, yüksekliği ise 8 metredir. Surlarda 5 çıkış kapısı ve 16 adet kale yer almaktadır. Diyarbakır surları UNESCO tarafından Dünya Mirası Listesindedir. Ayrıca surlar, Çin Seddi’nden sonra en uzun ikinci duvar olarak tarihe geçmiştir.

Malabadi Köprüsü

Köprü dünyanın en geniş taş köprüsü olma özelliğine sahiptir. Diyarbakır’ın Silvan ilçesinde bulunan köprü, Artuklular zamanında yapılmıştır. Diyarbakır gezilecek yerler listesinde köprüyü es geçmemenizi tavsiye ederim. Görüntüsü ve tarihi yapısıyla dönemin mühendislik harikası.

Zerzevan Kalesi

ZerzevanKalesi, Roma İmparatorluğu döneminde inşa edilmiş ve kullanılmıştır. Dönemin daha çok askeri yerleşim alanı olarak faaliyet göstermiştir. Kalenin içinde su kanalları, sarnıç, evler, ibadethaneler, sığınak, evler ve kilise gibi yapılar yer almaktadır. Zerzevan Kalesi’nde, Roma İmparatorluğuna ait ilk doğu tapınağı da bulunmaktadır.

Arkeoloji Müzesi

Diyarbakır’da ilk müze 1934 yılında açılmıştır. Müze ilk ziyaretçilerini Zinciriye Medresesi’nde kabul etmiştir. Müzenin içinde Neolitik Çağ’dan itibaren günümüze kadar gelen devletlerin birçok eserleri sergilenmektedir.

Ziya Gökalp ve Cahit Sıtkı Tarancı Müzeleri

Türkiye’nin önemli yazar ve şairlerinden Ziya Gökalp ve Cahit Sıtkı Tarancı’nın müzeleri de Diyarbakır ilindedir. Her iki şairin değerli eşyaları müze haline getirilmiş evlerde sergilenmektedir.

Hasan Paşa ve Sülüklü Han

Diyarbakır gezi rehberi içine hanları katmazsak elbette olmazdı. Ulu Cami’nin hemen karşısında bulunan Hasan Paşa Hanı, 1570’li yıllarda yaptırılmıştır. Osmanlı valilerinden Hasan Paşa adına yaptırılan han, günümüzde kafe, restoran, antikacı ve kitapçılara ev sahipliği yapıyor. Ulu Cami gezintisinden sonra yakın olması nedeniyle uğramanızı tavsiye ederim.

Sülüklü Han ise, 1683 yılında Atike Hatun tarafından inşa edilmiştir. Tarihi han 2010 yılında restore edilerek ziyaretçilerini ağırlamaya devam etmiştir. Doğası ve tarihi ile insanı mest eden Sülüklü Han da bir kahve molası verilebilir.

Anlatmaya Dilimizin Varmadığı Yerler

Diyarbakır’ı anlat anlat bitiremeyeceğiz anlaşılan. En çok ünlü ve bilinen yerlerini sıralasak da daha gezilecek birçok mekanın olduğunu söyleyelim. Affınıza sığınarak kalan yerlerin ismini vermek istiyorum. Dört Ayaklı Minare, Behram Paşa Cami, Mesudiye Medresesi, Zinciriye Medresesi, Dicle (On Gözlü) Köprüsü, Deliler Hanı ve Gazi Köşkü.

Diyarbakır’dan Yemeden Dönmeyin

Diyarbakır gezilecek yerleri bitirdiğimize göre lezzet duraklarına geçebiliriz. Ülkemizin her yöresinde belli başlı yemek kültürü olduğu gibi Diyarbakır’a has lezzetlerde var. Güneydoğu Anadolu bölgesinin en lezzetli ve güzel yemeklerinden bazıları Diyarbakır’dan çıkmaktadır.

Gezmek için geldiğiniz bu şehirden yemeden dönmeyeceğiniz 4 lezzeti sizlerle paylaşacağım. Kalem ve kağıtlar hazırsa yazın öyleyse;

  • Serpme Köy Kahvaltısı: Kadri Usta
  • Pilav Üstü Tandır: Doğan Sofra Salonu
  • Ciğer: Dağkapı Ciğercisi
  • Fıstıklı ve Cevizli Kadayıf: Kadayıfçı Saim Usta

Bunlara ek olarak da tarihi hanlarda kahve keyfi yapmayı sakın atlamayın. Bu eşsiz şehirde yaşadığınız birkaç günü dolu dolu geçirin. Diyarbakır gezi rehberi sayesinde şehrin birçok yerini gezebilirsiniz.

Diyarbakır’dan Dönmeden Yapmanız Gereken 3 Şey

Diyarbakır’a geldiniz ve zamanınız oldukça kısıtlı ya da sadece yol üzeri uğramak için geldiniz. Böyle bir durumda gezmeniz ve yapmanız gereken 3 şeyi sizlere söyleyeceğim.

Ulu Cami ve Hasan Paşa Hanı: Bu iki yerin yakın olması sebebiyle birlikte gezebilirsiniz. Tarihte önemli bir yere sahip olan Ulu Cami’yi görmeden Diyarbakır’dan ayrılmayın. Aynı zamanda hemen yanı başında bulunan Hasan Paşa Hanı’nda kahve molası verebilirsiniz.

Diyarbakır Surları: Şehrin önemli ikinci tarihi mekanlarından biri. Dünya Miras Listesi’nde yer alan ve dünyanın en uzun ikinci duvarı unvanına sahip mekanı olduğunu hatırlatalım.

Lezzetin Son Bulduğu Nokta Ciğer: Bu kadar kısa vakitte bir ciğer yemeden Diyarbakır’dan çıkmayın. Akşam geç saatlere kalsanız da bu lezzeti tattıktan sonra şehirden çıkın.

İster uzun ister kısa planınız olsun. Diyarbakır gezilecek yerleri ile sizleri bekliyor. Tarihin bizlere miras bıraktığı bu kenti gezerek yalnız bırakmayın.

Türkiye kategorisinde diğer yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz.

 

1 Yorum

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz